Herinneren en herdenken

Nog maar vier dagen geleden knapte ik van woede uit mijn vel. Een onbeschofte vlerk had het in zijn hoofd gehaald boven Vorden een vliegtuigje rond te laten vliegen met de tekst “Vorden is fout”. Zoiets doe je dus niet op Dodenherdenking. Wie zoiets doet, snapt er werkelijk helemaal geen ene iota of barst van.

De tekst aan het vliegtuigje was een reactie van een Joodse organisatie op het voorstel van B&W van Vorden om tijdens de dodenherdenking langs het graf te lopen van tien Duitse soldaten. Tien jongemannen die gevallen zijn omdat zij niet in staat waren weerstand te bieden aan de ideeën van een psychopaat en een stelletje criminelen om hem heen, de Nazitop dus. Mij persoonlijk leek het voorstel van B&W prima omdat het tegemoetkomt aan een veel breder gezien slachtofferschap. Deze tien Duits jongens waren allereerst psychisch slachtoffer en daarna fysiek slachtoffer van de waanzin.

Mijn woede was zo groot omdat ik het niet kan verdragen als groeperingen die vierde mei gaan claimen als hun bezit, hun dag…een soort Dag van het Joodse Leed zou je het kunnen noemen. Want daar komt het zolangzamerhand wel op neer.  Met veel moeite heeft het Comité 4 en 5 mei aandacht gevraagd voor het lot van de Zigeuners in de Nazijaren maar dat is tallozen ontgaan. Toch hebben de zigeuners ongeveer hetzelfde lot ondergaan als de Joden, zij het in veel kleinere aantallen. En juist dat aantal is nu wat er helemaal niet toe doet. Het gaat om de gedachte dat de ene  groep mensen het recht zou hebben de andere groep uit te roeien. Dat recht bestaat vanzelfsprekend niet.

De discussie bij dit soort zaken vervalt vervolgens altijd in de tweedeling slachtoffers/daders. In de loop van de geschiedenis valt niet altijd goed uit te maken wie slachtoffer en wie dader is en waarvan de een precies slachtoffer is en waarvan de ander de dader is. Hoe is een psychopaat tot psychopaat geworden? Dat zal toch wel geen vrijwillige keuze zijn geweest? Daarvoor zullen toch wel oorzaken zijn aan te wijzen zijn? De Tweede Wereldoorlog kwam voort uit de vernederingen die Duitsland moest ondergaan aan het einde van de Eerste.

En dan: zijn de geallieerden wel zo vrij van schuld? Hebben zij wel zulke schone handen gehad? Hebben zij niet grote steden gebombardeerd zonder dat daarvoor een goede, militaire, reden bestond? Heeft dat geen tienduizenden slachtoffers gekost, was ook dat niet een vorm van genocide terwille van het bereiken van het grote doel: het verslaan van Duitsland? Hebeben zij ook niet een atoombom gegooid op twee Japanse supersteden? Allemaal uit naam van de menselijkheid?

En was die hele oorlog eigenlijk wel nodig want juist de vijandschap tegenover Duitsland heeft de Jodenvervolging aangewakkerd. De Nazitop besloot er meer haast mee te maken zodat die “klus” in elk geval “geklaard” zou zijn.  Ja inderdaad, zo cynisch is het. De politieke en militaire weerstand van de westerse wereld heeft de Joden vervolging aangemoedigd.

En even zo goed nemen sommige organisatie , zoal het NIW en het CIDI de moed om 4 mei te claimen, het tot hun bezit te maken, v vergetend wat herdenken eigenlijk is want herdenken is niet meer dan denken aan wat er is gebeurd. Herdenken kent geen goed of kwaad. Pas als mensen zich iets gaan herinneren, van individuen, hoe zij reageerden, wat hun motieven waren hoe zij in elkaar zitten, dan kom je tot de kern van de zaak. Ik moet denken aan die weduwe van de Haagse juwelier die kortgeleden werd vermoord door twee psychisch gestoorden. Zij zei: die jongens zijn onze woede niet waard, houd je er niet zo mee bezig want je raakt hen niet.” Dat klinkt als een stap in de richting van de wijsheid.

Dezelfde reactie kwam ook van sommige nabestaanden van de aanslag op de twintowers in New York. Mr Bush…..maak er niet zo’n kabaal van. Dat kabaal heeft niets te maken met onze rouw.”

Dat iemand de gore moed heeft op 4 mei een hele gemeente voor “fout” uit te maken omdat ze niet voldoet aan de kleine, griezelige opvattingen van haatdragende mannetjes en vrouwtjes die hun frustraties maar niet kwijtraken, dat is wel heel laag bij de grond en de rechter die hen gelijk gaf, zou zich mieten schamen. Een, nota bene, honorair ambassadeur van Israël zei mij dat hij en zijn omgeving het verdriet niet kwijt konden en DUS geen psycholoog nodig hadden. Dat is dus niet “kunnen”  maar niet “willen”.

Tot sterkte,

Kaj Elhorst

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s