Napoleon als democraat

Vanmorgen werd ik blij gemaakt met het bericht dat Napoleon volgens Hero Brinkman grondlegger is van de West-Europese democratie. Dat is mooi hè, als mensen zoiets zeggen. Ik zie de charmante glimlach van Hero erbij, zijn zoet gevooisde stem en je zou er bijna in gaan geloven. Napoleon als grondlegger van de democratie…

Wie zou hem dat hebben wijsgemaakt, of zou hij er een natte droom over hebben gehad, dat hij tante Josephine als voorzitter zag van een fonds voor hulpbehoevende kindjes ofzo? Hoe dan ook, mijn eerste reactie was hilarisch en ik maakte mij al vrolijk over een man die zichzelf tot keizer kroonde als grondlegger van de democratie. Dat ziet er uit als flauwekul en het is het ook.

Het is waar, een zeker egalitarisme was Napoleon niet vreemd. Hij was ervan overtuigd dat in beginsel iedere soldaat de maarschalkstaf in zijn rugzak had. Wie zijn of haar best deed, kon het tot grote hoogten brengen. Dat is, zonder twijfel, een democratische gedachte. Dat wil nog niet zeggen dat hij een grondlegger van de democratie was. Iedereen die wel eens denkt “ik ben mijn broeders hoeder”  zou op die manier een “christen”  genoemd kunnen worden.

Napoleon had zeker egalitaire opvattingen maar die moesten niet ten opzichte van zijn eigen positie misbruikt worden. Hij dacht er niet over zijn macht in te leveren als het volk hem niet zou “willen”. Verzet tegen zijn maatregelen werd geregeld met veel egweld en machtsvertoon de kop in gedrukt. Napoleon had verlichte ideeën over mens en samenleving , ver weg van de starre binding God-Vorstendom die in de jaren daarvoor plaats had gehad. Ver weg ook van de gedachte dat iedereen maar genoegen moest nemen met de maatschappelijke plaats die hij of zij nu eenmaal had “toegewezen gekregen”. Maar democratie? Nee, daarvan was hij ver verwijderd.

Zijn belangrijkste bijdrage aan de hedendaagse democratie is waarschijnlijk de invoering van ene uitgebreid stelsel van wetten en regels, meer dan ooit enig heerser voor hem had verwezenlijkt. Het gevolg en de voorwaarde daarvoor was de opzet van een dicht netwerk van ambtenarij, zeker meer dan ooit tevoren, met als voorbeeld het Romeinse Rijk. Deze hulpmiddelen hebben tot op heden een stempel gedrukt op de bestaande democratie en lang niet tot ieders vreugde. Zeker is wel dat wet- en regelgeving tot in de puntjes een basis schiep om ieder mens op gelijke wijze te behandelen. De KEIZER had daarmee echter een heel andere bedoeling: nauwkeurige controle ten behoeve van de centrale overheid.

Nee, kort en goed te stellen dat Napoleon de grondlegger van de West-Europese democratie is, grenst aan de gedachte dat Hitler een grondlegger is geweest van de staat Israël. De holocaust stimuleerde de kolonisatie van Palestina immers wel maar was nooit de opzet van de de Nazi’s.  Hero zou er goed aan doen zijn bibliotheek nog eens scherp door te nemen.

Tot sterkte,

Kaj Elhorst

https://chaoticus.wordpress.com

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s