De Bijbel als mythologie…

Het is misschien moeilijk te accepteren maar vele eeuwen lang geloofden honderdduizenden mensen in de Griekse Goden zoals Zeus en Poseidon, Athene en natuurlijk Afrodite. Zij geloofden er ten diepste in omdat zij meenden dat deze goden en godinnen overwegend veel invloed hadden op hun dagelijkse leven.  De karakters van de goden en godinnen waren bepalend voor het slagen van een onderneming. In onze tijd zijn deze godsdienstige verhalen aangeduid als “mythologie”, een verhaal over goden en mensen in de oudheid en vooral over de relatie die mensen en goden met elkaar hadden en de moraliteit die daaruit voortkwam.

Gisteren benoemde ik de Bijbel ook als mythologisch boekwerk en daarbij gingen mijn gedachten in de eerste plaats uit naar het Oude Testament, het deel dat grotendeels overeenkomt met het heilige boek van de Joden: Tora. Wie nu dit Oude Testament doorleest, kan niet anders dan tot de overtuiging geraken dat hier sprake is van een mythologisch verhaal, zij het een Joods mythologisch verhaal. Een verhaal op basis van overleveringen dat de relatie God-mens beschrijft in een bepaalde periode en….op grond daarvan eeuwigdurende waarheden vastlegt. De overeenkomst met de Griekse mythologie is treffend en ook de Noorse mythologie voldoet eraan. Daarmee is geen waarde-oordeel gegeven maar wel een genre aangeduid. Natuurlijk is de Bijbel “goddelijk geïnspireerd” maar dat geldt voor de Griekse mythologie ook. Opmerkelijk is dat in de Griekse, Romeinse en Noorse mythologie zelfs al een soort monotheïsme wordt beschreven, de almachtige die bij de Grieken de naam “lot” draagt. Daaraan zijn ook de goden van de Olympus onderworpen.

Het is mij volslagen duidelijk dat degenen die in de Bijbel geloven er alles aan zullen doen om aan te geven dat hun heilige boek, ook het Oude Testament, volledig uniek is en als enige regelrecht het handschrift van God draagt. Het probleem is echter dan andere groeperingen in de wereld van hun heilige boek precies hetzelfde beweren. Ook de Koran bevat het woord van god, zo zegt men en de Tora en nog een hele reeks van heilige geschriften in de wereld.

Dt neemt niet weg dat er vrijwel unieke geschriften in de Bijbel zijn opgenomen, zoals het Nieuwe Testament. In dit geschrift speelt in de eerste plaats een hoofdpersoon een dominante rol, een hoofdpersoon waarvan het historisch bestaan bovendien is aangetoond. Het verhaal bestaat ook niet zo zeer uit volksoverleveringen als wel uit getuigenissen van mensen die de hoofdpersoon, Jezus, hebben gekend en meegemaakt. De bronnen van het verhaal zijn helder aanwijsbaar en dat is voor wat betreft het Oude Testament niet het geval. Daarmee maakt het Nieuwe Testament zich gedeeltelijk los uit het mythologische genre en komt het terecht in de sfeer van historische boekwerken. De mythe van het Oude Testament heeft zich in het Nieuwe Testament voor eeuwig gemanifesteerd in de zogenaamd harde realiteit. Daar kan elke moderne romanschrijver alleen maar van dromen.

Zeker is wel dat de Bijbel even goed als de Koran volgelingen kent die haar inhoud tot realiteit willen maken en daarmee zijn beide boeken, en ook de Tora, niet langer te beschouwen als een gewoon onderdeel van de literatuur. De volgelingen drukken hun stempel op de samenleving en het zijn altijd de volgelingen die een boek maken tot wat het is. Daarom is het ook onzin om te zeggen dat je de Islam afwijst en niet de moslims. Ze zijn onverbrekelijk met elkaar verbonden. Islam zonder moslims zou uitsluitend leiden tot een Koran als “boek”. Christendom zonder christenen zou van de Bijbel een fantasyverhaal maken.

De aanduiding “mythologisch” hanteer ik geenszins als diskwalificatie…een diskwalificatie die zou betekenen dat honderdduizenden mensen eeuwenlang in de voortijd hebben geloofd in onzin. Dat weiger ik aan te nemen. En bovendien….het zou voor velen behartenswaardig zijn de strekking van de Bijbel, Koran of Tora ter harte te nemen, niet oppervlakkig zoals moderne Islamcritici dat doen maar diepgaand met empathie en gevoel.

Tot sterkte,

Kaj Elhorst

https://chaoticus.wordpress.com

Advertenties

5 thoughts on “De Bijbel als mythologie…

  1. De Koran is geen mythologie omdat het allemaal gaat om aanwijsbare, plaatsbare historische figuren. Dat is precies ook het probleem met het NT. Maar inderdaad…zonder aanhangers in den gelove, zou het niet meer dan een spannend boek zijn. Je kunt dus geen onderscheid maken tussen christendom en christenen of Islam en moslims.Wij willen allemaal altrijd zxo graag dat ons eigen heilige boek zo heel uniek is maar waar blijkt dat dan uit in de praktijk?

  2. Christus heeft een leven geleefd en had daarbij vele getuigen, Mohammed had alleen visioenen, zonder enige getuigen, men moest hem op zijn woord geloven. Bovendien waren te teksten voortgekomen uit die visioenen zeer tegenstrijdig. Vergelijk het leven van Christus met dat van Mohammed, zeker er zijn overeenkomsten tussen islam en christendom, maar de verschillen zijn vele malen groter. De tien geboden en de leer van Christus zijn universeel, zonder aanzien des persoon of onderscheidt.
    De Koran maakt heel duidelijk onderscheid tussen joden Christenen en heidenen, waarbij de moslim zelf als superieur wordt afgeschilderd. Als u dit niet opgevallen was dan moet u uw huiswerk overdoen!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s