De onderwaardering van geschiedenis en aardrijkskunde

Sinds de jaren zestig van de vorige eeuw, zijn aardrijkskunde en geschiedenis ondergewaardeerde vakken op school. Volgens sommigen betekenden deze vakken een nodeloze ballast waaraan je niets had. Je kon er namelijk geen geld mee verdienen. Als er toen iets duidelijk had moeten worden, was het dat de westerse mens op de verkeerde weg zat. Klaarblijkelijk was het enige dat “van belang”  was voor ieder mens: geld verdienen.

Dat was ook zo want in de mismaakte socialistische denkwijze van die jaren, was geld de weg naar de volksverheffing. Deze gedachte is volop beleden door mensen als Joop den Uyl. Iedereen kon dus een volwaardige plek in de samenleving krijgen door een hoge studie die de verzekering gaf van een ruim salaris. In wezen was dat geen socialistische (r)evolutie maar toegeven aan het marktdenken van andere politieke stromingen.

Geschiedenis- en aardrijkskundeonderwijs werden naar het laagste niveau geschoven, leuk als hobbyvak maar meer ook niet. Daarmee is ene trend ingezet die volledig inging tegen een veel gebruikte term uit die dagen: wereldoriëntatie. Het tegendeel was het geval. Scholieren kregen helemaal niet meer de kans om zich op de wereld te oriënteren. De enige oriëntatie die zij volgden, was die op de beurs. Daardoor groeiden generaties op die precies dat gingen missen wat geschiedenis en aardrijkskunde nu juist bijbrengen: een eigen oriëntatie op de positie in de wereld. De wortels, die altijd in het verleden liggen, het gedachtengoed uit het verleden, prestaties uit het verleden en de relatie met andere volkeren veranderde in één grote, grauwe mist.

Daardoor ontstonden ook de meest bespottelijke ideeën over het verleden en over de verhoudingen tussen staten en culturen. Zo is de uitdrukking “Middeleeuws”  “achterlijk” gaan betekenen terwijl de Middeleeuwen een verre van achterlijke periode waren. In die duizend jaar legden de kloosters en alchemisten de grondlagen voor de moderne schei- en natuurkunde, bijvoorbeeld. Al heel vroeg voerde Karel de Grote het drieslagstelsel in waardoor een biodynamische benadering van de landbouw begon en zo was er meer…  Filosofen en wetenschappers hadden in die duizend jaar hun plaats waarbij zij er wel op moesten letten de algemene culturele normen niet te overschrijden, maar “what is new?”

Aardrijkskunde  en geschiedeis hebben in de jaren voor 1960 de mensheid ene gevoel van sociale samenhang bijgebracht zonder weerga en ja…het had beter gekund. Zeker is dat die sociale samenhang in onze tijd ver te zoeken is. Bovendien laat het historisch en geografisch ongeletterde volkje zich van alles wijsmaken door even ongeletterde wijsneuzen zoals Geert Wilders en Bart Schut. De laatste dramt maar door over het antisemitisme in de moslimwereld maar hij vergeet erbij te vermelden dat het antisemitisme eeuwenlang in West-Europa vele malen erger is geweest dan in Noord-Afrika en Spanje. Het is dan ook niet inherent aan de Islam maar meer het gevolg van beïnvloeding naar aanleiding van de situatie in Palestina. Moslims en Joden konden veelal vele malen beter met elkaar over weg dan moslims en Christenen of zelfs Joden en Christenen. Niks Koran maar wel heel veel na-oorlogse ontwikkelingen.

Na-oorlogs, daarbij denken wij aan de Tweede Wereldoorlog en vergeten we de talloze oorlogen die daarop gevolgd zijn, om te beginnen in Korea en Vietnam. Ja…de recente geschiedenis laat nu bepaald geen morele verbetering zien ten opzichte van het verleden, al zijn de smoezen beter en krijgen ze bijnamen als “vredesoperatie”.

Het is sowieso niet verstandig om het geschiedenisonderwijs te beperken of te concentreren op de laatste honderd jaar. Daardoor missen jonge mensen een belangrijk deel van het totale beeld. Dat geldt zowel voor de economie als voor filosofie en techniek. Dat betekent dat het aantal uren geschiedenis en aardrijkskundeonderwijs op school drastisch uitgebreid behoort te worden, desnoods ten koste van wis- en natuurkunde. Die laatste vakken leveren alleen maar geld op terwijl de eerstgenoemde vakken kunnen leiden tot vrede en sociaal vermogen. Dat zou wel eens aanzienlijk winstgevender kunnen blijken te zijn.

Tot sterkte,

Kaj Elhorst

https://chaoticus.wordpress.com

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s