De Citotoets als gevaar voor de samenleving

De Citotoets is ingevoerd omstreeks de tijd dat ik mijn eerste stappen zette in lycea en colleges omdat voor die tijd, ik dus ook, haast iedereen verkeerd terechtkwam op school. Ja, ik zelf ging maar de Mulo waar ik doorheen reesde met negens en achten. En dan kom je normaal gesproken niet op het idee dat je kind misschien goed past op een hogere vorm van onderwijs. Misschien…want het blijft altijd maar de vraag of het kind zich daar gelukkig voelt. Mijn ouders wel, ze stuurden me na een jaar naar het gym en dat ging aanmerkelijk moeilijker maar even zo goed…het ging Totdat mijn moeder overleed en ik geestelijk in puin lag.

De Citotoets is ingevoerd om een “objectieve beoordeling” te kunnen vaststellen van ieder kind. In die opvatting wordt een kind gezien als een “ding” waarvan je gegevens objectief kunt meten, zoals ook bij een potje pis van de dokter of een versterker van een popband. Met een zwaar geloof in “meten is weten” wordt een kind gezien als een soort instrument dat functies verricht en daaraan zouden conclusies voor de rest van zijn leven kunnen worden afgemeten.

Onzin natuurlijk, een kind is een heel wat complexer geheel dan een instrument, dan welk instrument ook. Er zijn ouders die hun eigen kind nooit leren kennen, laat staan dat er een wezenlijke opvatting over een kind zou kunnen worden opgesteld aan de hand van wat proefwerkjes. Wie iets over de toekomst van een kind wil zeggen, moet het kind kennen en als het goed is, heeft een leerkracht die kennis. Maar….in het verleden waren er wel wat obstakels om van die kennis gebruik te maken.

In de eerste plaats kwam het voor dat een leerkracht zijn of haar eigen sym- en antipathieën liet meespelen. Dat kon invloed hebben op de hoogte van het onderwijs waarvoor het kind geschikt werd geacht. Daarnaast was er een duidelijke voorkeur voor kinderen van de elitaire bovenlaag en bescherming van hun positie in de maatschappij. Dat kwam voor en erger nog was het dat sommige politici  dachten dat leerkrachten zich bijna allemaal door dat soort gevoelens lieten leiden.  De politici vonden juist dat zoveel mogelijk kinderen vooral hogere studies moesten kunnen doen. Waarom? Gewoon…om iedereen die kans te geven. De gevolgen overzag men niet.

 

Een probleem van meet af aan was dat kinderen door de Citotoets werden gericht op iets dat ze eigenlijk helemaal niet belangrijk of interessant vonden. Die toets kostte veel tijd die ze beter hadden kunnen gebruiken voor spel en ontwikkeling van fantasie. Fantasie is de ontdekking van de wereld vanuit het eigen ik en draagt dus bij aan de vorming van een persoonlijkheid. Dat feit is lange tijd onbelangrijk gevonden. Het gevolg: kinderen die zichzelf te weinig kennen en daardoor hun weg in de samenleving niet goed vinden. Dat is schadelijk voor de samenleving.

Kinderen die kunnen studeren en leren, dat is mooi maar als er verder niets gebeurt met hun persoonlijke raakvlakken met de wereld, krijg je onvrede en eenzijdige gerichtheid op materieel gewin. Dat leidt ook tot vervreemding van de samenleving en individualisering, een ontwikkeling waarvan we nu de wrange vruchten plukken (graaien en extremisme).

Al met al is het verstandig om de Citotoets af te schaffen en leerkrachten beter op te leiden in het observeren van en inleven in kinderen. Pas dan zal het mogelijk zijn een afgewogen advies te geven over vaardigheden en karakteristieken van een kind. Vervolgens kan het, als het goed is, naadloos terechtkomen op de plek waar het het beste zichzelf kan verwezenlijken. En ja, het is waar, een garantie daarop kan nooit gegeven worden maar dat geldt voor de Citotoets ook.

Tot sterkte,

Kaj Elhorst

https://chaoticus.wordpress.com

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s